مشهد مقدس زیارتی‌ترین شهر ایران است. همه ساله بیش از ۱۳ میلیون نفر زائر از این شهر بازدید می‌كنند تا ارادت خود را به امام هشتم شیعیان علی بن موسی الرضا (ع) تقدیم كنند. شهر مشهد همچنین مقصد ماه عسل بسیاری از زوج‌های جوان ایرانی است؛ كه باور دارند حضور در بارگاه مطهر ثامن الائمه (ع) پیوند آنان را مبارك خواهد كرد. جدای از جایگاه زیارتی، مشهد به عنوان پایگاه ارتباطی برای سفر به افغانستان و تركمنستان، مسافرین بسیاری را به خود جلب می‌كند.
پیشینه این ناحیه به حدود هشتصد هزار سال پیش می‌رسد. اما شهر مشهد تکامل یافته روستائی کوچک به نام سناباد از مضافات نوغان بوده است که در آغاز سده سوم هجری پس از شهادت حضرت امام رضا (ع) و خاک‌سپاری آن امام همام در کاخ حمید بن قحطبه در سال ۲۰۳ هجری به تدریج به صورت شهری مذهبی و زیارتی درآمد. جمعیت شهر در طول جنگ ایران و عراق بسیار افزایش یافت چراكه بسیاری برای در امان بودن از ضایعات جنگ به این شهر كوچ كردند و بسیاری مقیم شدند. مشهد اكنون دومین شهر بزرگ ایران است.
شهر مشهد با وسعتی در حدود ۱۰۴۵۰ متر مربع و با ارتفاع ۹۸۰ متر از سطح دریا، در شمال شرقی ایران واقع شده و از شمال به کلات، از شرق به شهرهای سرخس و تربت جام، از جنوب و جنوب غربی به شهرهای فریمان و تربت حیدریه، از غرب به نیشابور و چناران و از شمال غربی به درگز محدود می‌گردد. این شهر دارای آب و هوایی معتدل و متغیر است. در این ناحیه رشته کوه‌های رفیع هزار مسجد و بینالود با قلل مرتفع قرار گرفته‌اند. مسافت جاده‌ای شهر مشهد تا تهران ۹۶۶ کیلومتر است.

  جاذبه‌ها

مجموعه باشکوه حرم مطهر رضوی بی‌شك اصلی‌ترین جاذبه مشهد مقدس است، اما جدای از مجموعه حرم، مشهد دیدنی‌های محدودی در خود دارد. آرامگاه نادرشاه افشار، مسجد جامع گوهرشاد و مقبره امیر غیاث الدین ملکشاه و همچنین آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی و بنای هارونیه در توس برخی از آنها هستند. ولی مناطق ییلاقی و تفرجگاه‌های بسیاری در اطراف این شهر قراردارند؛ شاندیز، عنبران، زشك و جاغرق از آن جمله‌اند. مشهد همچنین جایی مناسب برای خرید فرش، زعفران، زرشك، و فیروزه است.

نقل از:gardeshgar.com 

پیشینه‌ی بیشتر آثار تاریخی شهر مشهد از قرن ۸ هجری فراتر نمی‌رود. از آن‌جمله می‌توان به مسجد گوهرشاد، میل اخنگان،
مسجد ملاحیدر - مسجد هفتاد و دو تن، گنبد خشتی و مصلی طرق اشاره کرد. از شهر تاریخی توس تنها یک بنا با نام گنبد هارونیه برجا مانده‌است. بازه هور نیز از قدیمی‌ترین بناهای موجود در محدوده‌ی شهر است که زمان ساخته‌شدنش را قرن سوم میلادی تخمین می‌زنند. آرامگاه افرادی چون نادرشاه و فردوسی و نیز مدارسی چون عباسقلی خان از دیگر آثار تاریخی موجود در شهر است.

ییلاقات اطراف مشهد، به خصوص شاندیز و طرقبه، کوهسنگی، پارک جنگلی وکیل‌آباد و بوستان ملت از جمله‌ی مکان‌های تفریحی مورد توجه گردشگران هستند.

برای دریافت نقشه شهر مشهد با سایز و اندازه بزرگ و فرمت عکس ( jpg ) لینک زیر را کلیک نمایید.

دريافت نقشه بزرگ مشهد

در لینک زیر هم نقشه بزرگ دیگری با جزئیات بیشتر وجو دارد:

نقشه بزرگ مشهد

درعهد سلاطین صفوی، به ویژه شاه عباس اول و درخصوص زیارت به مشهد ، از طرف پادشاهان صفوی تشویق به عمل می آمد که ازجمله ی این اقدامات تشویقی ، سفر پیاده شاه عباس به مشهد است که با تبلیغات زیادی انجام گرفت و توسط کاتبان درباری با آب و تاب نگاشته شد . در منابع متأخر آمده است که چون شاه عباس اول از کودکی در خراسان نشو و نما یافته بود و نیز مقدمات فرمانروایی اش در آنجا فراهم شده بود و در مشهد برتخت سلطنت نشسته بود ، خود را مرهون و مدیون امام هشتم (ع) می دانست و بدان حضرت علاقه خاصی نشان می داد و از آغاز سلطنتش که قسمتی از خراسان به تصرف ازبکان درآمده بود و آستانه مقدس توسط آن قوم به تاراج رفته بود، همیشه مصمم بود که در نخستین فرصت، مشهد را از دست ازبکان خارج ساخته، خرابی ها و خسارات وارده بر آن را جبران نماید.

صاحب عالم آرای عباسی می نویسد: چون شاه عباس نذر کرده بود که یک بار از دارالسلطنه اصفهان با پای پیاده به زیارت روضه مقدسه برود، در سال 1010 ﻫ.ق که مصادف با پانزدهمین سال سلطنتش بود به قصد زیارت تربت حضرت رضا (ع) مسافرتش را به سوی مشهد آغاز نمود.

این سفر که به طور حتم با تشریفات و سر و صدای بسیار در زمان خود همراه بود، از نظر تاریخی نیز تأثیر تبلیغاتی فراوانی برای شاه در پی داشت، چرا که پیاده سفر کردن شاه عباس اول به مشهد، که نماینده کمال اعتقادات و ارادت او به امام رضا (ع) است بر توجه و علاقه شیعیان بر زیارت مشهد افزود و همین توجه مایه آبادانی آن شهر و افزایش نفوذ دینی و قدرت سیاسی دربار اصفهان در سرزمین خراسان گردید.

سفر پیاده شاه عباس و همراهانش در روز پنجشنبه پانزدهم جمادی الاول سال 1010 ﻫ.ق از کاخ سلطنتی نقش جهان در اصفهان آغاز شد و اردوی همراه او آن روز تا « مسجد طوقچی » که در بیرون دروازه شهر اصفهان بود، رفتند و روز دیگر از آنجا به طرف « دولت آباد برخوار » ( دهستان برخوار بخش حومه اصفهان ) در سه فرسنگی اصفهان روانه شدند.

همراهان شاه در این سفر آزاد بودند که به دلخواه خویش سواره یا پیاده حرکت نمایند. اما جمعی از ملازمان و ندیمان شاه به نوبت با وی همراهی می کردند و چون از پیاده روی خسته می شدند بر اسب می نشستند و از همراهان شاه، تنها سه نفر در تمام راه پیاده طی طریق کردند، که عبارت بودند از محمد سلطان بایندری معروف به « کاولی » دیگر مهتر سلطان دنبلی که رکابدار باشی بود و دیگری میرزا هدایت الله اصفهانی، که این سه تن در تمام راه، مسافت هر منزلی را با طنابی که پنجاه زرع اصفهان و هشتاد زرع شرعی بود اندازه می گرفتند، تا معلوم شود که فاصله اصفهان تا مشهد چند فرسنگ شرعی است و ملاجلال الدین محمد یزدی منجم حساب آن را نگاه می داشت.

شاه هر روز شش فرسنگ راه می رفت و هرجا خسته می شد ساعتی توقف می کرد و می خوابید و اردوی سلطنتی نیز با لوازم سفر قسمتی در پیش و قسمتی از دنبال وی روان بود، تا آن که سرانجام فاصله اصفهان تا مشهد را از راه « ملبس گیلکی » و ترشیز در مدت « 28 » روز طی کرد و روز چهارم جمادی الثانی همان سال به مشهد مقدس رسید و پس از ادای مراسم زیارت، در چهارباغ مشهد منزل گرفت و اوقات را به اطاعت و ادای فرایض می گذرانید و شبها را تا صبح در حرم مطهر به سر می برد و مانند خدام گاه جارو کشی می کرد و گاه به روشن کردن و گرفتن گل شمعها مشغول بود و هدایای زیادی در این مدت به آستانه رضویه وقف نمود.

در مدت توقف شاه در مشهد به دستور او در صحن و ضریح امام هشتم (ع) تعمیراتی اساسی انجام گردید و چون او هنگام عزیمت برای جنگ با ازبکان، نذر کرده بود که در صورت پیروزی دری مرصع به جواهر گران بها برای آرامگاه آن حضرت بسازد، نذر خود را ادا کرد و دری گرانبها ساخته شد و نصب گردید.

در همین سفر، شاه عباس تصمیم گرفت که به آذربایجان بتازد و آن ولایت را که از سال 999 ﻫ.ق به موجب پیمان رسمی به عثمانی واگذار کرده بود از آن دولت بازپس گیرد. در آن زمستان شاه هنگام واگذار توقف در مشهد، در ماه رجب و شعبان و رمضان، ضمن عبادت به امور مختلف سیاسی از جمله به « مرو » رسیدگی کرد و اقامت او باعث رونق و آبادانی مشهد گردید. البته از آنجا که دولت صفوی بنیانگذار تشیع در ایران شناخته می شود بر اساس بعضی از نظرات این حرکت شاه عباس اول، عاملی گردید که در سالهای بعد نیز چنین سفرهایی با پای پیاده به سوی مشهد انجام گیرد و نمود آن تا دوره معاصر همچنان پابر جا باشد.

 برگرفته از: روزنامه قدس خراسان/ سه شنبه / 27 بهمن 1388توسط : سعید دهقانی

نقل از:zendehroud.blogfa.com

درجاده مشهد ـ تهران، سه کیلومتر که از خواجه اباصلت می گذریم، به آرامگاه خواجه مراد یکی دیگر از نزدیکان امام رضا(ع) می‌رسیم. نام خواجه مراد هرثمه بن اعین است و خواجه مراد لقبی است که مردم به وی داده‌اند. زیرا به کرامات وی سخت مومن و پای بندند. آرامگاه وی در کنار جاده نیست، اندکی دورتر، درشکاف کوه پنهان است و تنها گنبد سبز و کوچک آن از کوه سر بیرون آورده است.
در کنار آرامگاه وی که در کمرگاه ساکت و دور افتاده کوه قرار دارد چشمه آبی است و چند درخت تنها، ایوان داخل آرامگاه به همّت متولی خواجه ابا صلت آینه کاری شده است و بر پیشانی بنا به کاشی نوشته‌اند «مقبر» شریفه هرثمه بن اعین مشهور به خواجه مراد که درسنه 210 وفات یافته.
آرامگاه فردوسی (شهر طوس):
قدیمترین متن روشن و دقیقی که ازفردوسی سخن گفته است چهار مقاله نظامی عروضی است، وی داستان تدفین فردوسی را چنین نقل کرده است:
«جنازه فردوسی را به دروازه رزان همی بردند. در آنجا مذّکری بود در طبران (شهر طوس) تعصب کردو گفت: من رها نکنم تا جنازه او در گورستان مسلمانان برند که او رافقی (شیعی) بود. هر چند مردمان بگفتند با آن دانشمند (فقیه) در نگرفت درون دروازه باغی بود، ملک فردوسی، او را در باغ دفن کردند، امروزه هم در آنجاست و من در سنة عشر و خمسائه (510 ه‍ . ق) آن خاک را زیارت کردم».
امروزه دیگر آثاری به جز شهر طوس (همین باغ که آرامگاه فردوسی در آن است) و بقعه‌ای بنام بقعه هارونیه چیزی بر جای نمانده است. درسال 1313 ه‍ . ق بر مقبره فردوسی آرامگاهی زیبا که طرحی شبیه به آتشکده داشت ساختند و برای تجلیل از مقام این حماسه سرای بزرگ جهانی به مناسبت هزاره وی کنگره‌ای در مشهد تشکیل گردید که در آن مستشرقان و ایران‌شناسان معروف دنیا شرکت کردند. در سال 1344 تصمیم گرفته شد که بنای جدیدی بروی آرامگاه وی بسازند و باین جهت اکنون بنای پیشین بر چیده شده است. 

نقل از:mazhabi-farhangi.mihanblog.com

در این پست فهرستی از بناهای تاریخی، ییلاقات و مکان‌های تفریحی و دیدنی مشهد مقدس ذکر می گردد که امیدوارم بتوانم در پست های بعد در مورد آنهایی که تاکنون مطلبی درج نشده است مطالب مفید و خواندنی برای زائرین، مسافرین و مجاورین امام رضا (ع) بیان کنم.

بازه هور- شهر تاریخی توس- کاخ خورشید- روستای تاریخی پاژ- هارونیه یا خانقاه غزالی- مسجد گوهرشاد- مسجد هفتاد و دو تن- مصلی مشهد- مصلای طرق- گنبد سبز- گنبد الله وردیخان- گنبد خشتی- میل اخنگان- میل رادکان- مدرسه پریزاد- مدرسه دودر- مدرسه بالاسر- مدرسه میرزا جعفر -مدرسه - یرات خان - مدرسه عباسقلی خان - مجموعه معماری سنگ بست - رباط طرق - رباط فخر داود - بقعهٔ امام زاده یحیی - آرامگاه فردوسی - آرامگاه خواجه ربیع - آرامگاه شیخ بهایی - آرامگاه شیخ طبرسی -آرامگاه شیخ حر عاملی - آرامگاه نادرشاه افشار - آرامگاه ارسلان جاذب - آرامگاه پیر پالان دوز - طرقبه - شاندیز - زشک - جاغرق - ابرده - بوستان ملت - کوهسنگی - پارک باغ ملی - پارک جنگلی وکیل آباد - دریاچهٔ آب‌بند گلستان - پارک جنگلی نهالستان - پارک وحدت - کوهستان پارک شادی - موزه توس - موزه نادری - موزه‌های آستان قدس رضوی - موزه آب - موزه علوم و تاریخ طبیعی مشهد - موزه بزرگ تاریخ طبیعی خراسان

مجتمع تجاری الماس شرق:

زیر بنای این سازه در حدود ۶۵۰۰ متر مربع و در ۵ طبقه به ارتفاع هر طبقه ۵/۴ متر بنا شده است.این سازه علاوه بر ۱۲۱۰ واحد تجاری دارای فضاهای جانبی دیگری نیز مانند نماز خانه – رستوران ملل   court food  فضای استراحت مراجعین - مرکز فوریت های پزشکی - مراکز اداری بانکی -پست - سرویس و فضای بازی کودکان می باشد.در مجاورت این سازه پارکینگ 5طبقه الماس شرق با زیر بنای حدود 2700 متر مربع  قرار گرفته که در طبقات1- و 0 و 1+ و 2+ با سازه الماس شرق به وسیله ی تونل و پل متصل شده است .در نمای خارجی و داخلی این سازه از مصالح متنوعی همچون سنگ و شیشه ،فلز و بایرامیکس و . . . استفاده شده است .در نمای خارجی  این سازه از سنگ در سر در ورودی ها و نمای شیشه در دور تا دور سازه و هم چنین از نمای فلز در ستون ها و جای جای سازه استفاده شده است .از نمای بایرامیکس هم برای پوشش بتنی بعضی از دیوارها خارجی و ستون ها استفاده شده است .

زیست خاور:

رضا،‌مجتمع تجارتی زیست خاور در اول خیابان دکتر شریعتی (کوهسنگی) و فروشگاههای خیابان احمدآباد، خیابان دانشگاه، خیابان جنت، خیابان طبرسی، خیابان نواب صفوی، خیابان امام رضا(ع)، خیابان شیرازی، و بلوار شهید مدرس (دروازه طلایی) از مراکز خرید شهر محسوب می‌شوند.مجتمع زیست خاور در زمینی به مساحت ده هزار متر مربع بنا گردیده است که دارای 75 هزار متر مربع زیربنا در 17 طبقه و با ارتفاع 68 متر می باشد. این ساختمان که یکی از عظیم ترین ساختمانهای تجاری و مسکونی ایران است در ابتدای خیابان کوهسنگی واقع شده است. معماری، گچ‌کاری و هنر ایرانی در زوایای مختلف این بنا به شکلی زیبا و قابل تحسین به کار رفته و با توجه به موقعیت مکانی ،‌از چهارگوشه مشهد قابل رویت می باشد.ساخت این مجتمع به دوره ی محمد رضا شاه پهلوی برمیگردد.

بازار رضا:

بزرگترین مرکز خرید مسافران و زائران، بازار رضا(ع) می‌باشد . در این بازار انواع سوغات مشهد از قبیل فیروزه، انگشتر،طلاجات، زعفران،نبات، پوستین، مهر سجاده، تسبیح و لباس و غیره به فروش می‌رسد. این بازار دو محل ورودی و حروجی اصلی دار که یکی در میدان بیت‌المقدس(فلکه آب) و دیگری در میدان 17 شهریور است..این بازار در فضایی به طول 800 متر و عرض 30 متر ساخته شده است که مجموعا 72 هزار متر مربع زیربنا دارد. از این مجموعه 43 هزار متر مربع در بازار رضا(ع) و 29 هزار متر مربع دیگر در سراهای تجاری میدان 17 شهریور واقع شده است.

پروما:

پروژه مجتمع تجاری پروما ، واقع در میدان جانباز مشهد با کاربری تجاری قرار دارد. زیربنای این ساختمان که متعلق به شرکت کاروان ستاره شرق می باشد حدود 2500 متر مربع است .اسکلت ساختمان به شکل یک سازه بتنی با قابهای خمشی بوده که دارای  اتصالات کاملا صلب می باشد . ساختمان دارای پی نواری بوده که به ضخامت یک متراجرا شده است. فاصله تقریبی ستونها از یکدیگر حدود 5/7 متر بوده و ارتفاع طبقات حدود 6 مترمی باشد . حجم کل بتن ریزی در این سازه 14000 متر مکعب می باشد.

آرامگاه شیخ بهایی
این آرامگاه در رواقی به همین نام واقع در ضلع شمالی صحن امام خمینی (ره) قرار دارد و متعلق به شیخ بهاءالدین محمد عاملی معروف به شیخ بهایی از دانشمندان بزرگ شیعی معاصر با شاه عباس صفوی است. شیخ بهایی در 953 ق. در بعلبک لبنان متولد و در 1030 ق. در اصفهان درگذشت و در محل کنونی مدفون شده است. بنای رواق شیخ بهایی دارای 102 متر مربع مساحت می باشد و کف و ازاره رواق با سنگ مرمر مرغوب پوشش یافته است. مدفن این عالم جلیل الشأن درمرکز رواق قرار دارد و با سنگ نبشته ای مشتمل بر شرح حال شیخ بهایی مزین شده است. آثار باقیمانده از این دانشمند را 88 کتاب و رساله مختلف دانسته اند.

آرامگاه شیخ حر عاملی
درشمال شرقی صحن انقلاب و در قسمت تحتانی غرفه های متصل به مدرسه میرزا جعفر سابق قرار دارد و به وسیله پلکان و دری از غرفه چهارم در ضلع شمالی با صحن انقلاب مرتبط است. این آرامگاه متعلق به شیخ المحدثین محمد بن حسن معروف به شیخ حر عاملی از دانشمندان شیعی و صاحب کتاب مشهور وسایل الشیعه است که در 1033 ق. دریکی از روستاهای جبل عامل به دنیا آمد و پس از طی دوران تحصیل به مشهد مهاجرت کرد و ضمن تدریس ، مدتی مقام شیخ الاسلامی در مشهد را عهده دار بود. وی در 1104 ق. وفات یافت و در این مکان مدفون شد. مدفن فرزند بزرگ و دانشمند او در جوار مقبره پدرقرار دارد. عملیات بازسازی و مرمت آرامگاه از 1365 ش. پایان یافته است.

آرامگاه شیخ طبرسی
درشمال صحن انقلاب و شرق باغ رضوان و در ضلع غربی سردرهای ورودی طبرسی به مجموعه حرم واقع و با گنبدی کاشیکاری مزین است.
نام صاحب آرامگاه ابوعلی فضل بن حسن طبرسی است که از علمای مشهور شیعه و صاحب تفسیر مجمع البیان و جوامع الجامع می باشد که به قولی در 470 ق. درایران متولد و در 548ق. درسبزوار وفات یافت و در قبرستان قدیمی مشهد (قتلگاه) که بعداً باغ رضوان نامیده شد، مدفون گردید. باغ رضوان درشمال غربی اماکن متبرکه واقع بود و مقبره شیخ طبرسی درسال 1370 ش. درجریان طرح توسعه حرم به محل کنونی انتقال یافته است . عملیات بازسازی مقبره شیخ طبرسی از 1379 آغاز شده است و عملیات تکمیلی آن هم چنان ادامه دارد.

آرامگاه پیرپالان دوز
آرامگاه شیخ محمد عارف مشهور به پیر پالان دوز قبلاً درحاشیه فلکه حرم و در ابتدای خیابان نواب صفوی واقع بود و اینک پس از توسعه حریم حرم رضوی در مرکز مجموعه فرهنگی – تجاری پیر پالان دوز واقع درپشت بازوی غربی سردرهای بالای زیرگذر خیابان نواب صفوی ( پایین خیابان ) قرار دارد و مجموعه مذکور با احتساب زیربنای آرامگاه و رواق های جانبی و بازارچه به 6630 متر مربع بالغ می گردد. بازسازی و توسعه پروژه مجموعه پیرپالان دوز ازسال 1376 آغاز و در سال 1380 مراحل پایانی را طی نموده و در حال بهره برداری است. این مجموعه درزمینی به مساحت 2403 متر مربع بنا شده است.
صاحب آرامگاه شیخ محمد عارف ازعرفای عهد صفویه و متولد کارده از اطراف مشهد است که در 985 ق. وفات یافت و در این محل مدفون شد و در سال 1343 صندوقی برای آن ساخته شد . او صاحب کرامات و از دانشمندان و زهاد معروف عهد صفوی و از بزرگان سلسله ذهبیه است و به دلیل امرار معاش از طریق پالان دوزی یا پاره دوزی ( کفشدوزی ) به این نام شهرت یافته است.

نقل از:nasimerezvan.com

مقبره عالم بزرگ شیعى عصر صفوى، بهاء الدین محمد عامِلى معروف به شیخ بهایى، تشكیل رواقى مستقل را در مجموعه حرم حضرت رضا علیه السلام داده است.
شیخ بهایى در سال 953 هجرى در بَعلبك لبنان ولادت یافته و در سن هفت سالگى به همراه پدر خویش به ایران هجرت كرده است. او عمده عمر فعّالش را در زمان سلطنت شاه عباس اول صفوى ( 996 ـ 1035 ق ) در ایران، خصوصاً شهر اصفهان، سپرى كرده است. شیخ در سال 1010 قمرى كه شاه عباس فاصله اصفهان تا مشهد را پیاده پیموده او را همراهى كرد. چون وى زمانى در مشهد به تدریس اشتغال داشته پس از آن كه در آخر سال 1030 هجرى در اصفهان در گذشته جسدش به مشهد منتقل و در جوار مَدرَسِ پیشینش مدفون شده است.

مَدرَس شیخ و مقبره وى در گوشه جنوب غربى صحن نو ( آزادى ) و شرق حرم مطهر حضرت رضا علیه السلام واقع است. بناى فعلى مقبره در سالهاى 4 ـ 1323 خورشیدى احداث شده و شرح حال نسبتاً مفصل شیخ بر روى سنگ قبر نفیس وى و هم دیوارهاى مقبره او تحریر و حك شده است. ابعاد مقبره شیخ بهایى 10 در 30/10 متر و دیوارهاى آن آیینه كارى است. درِ مقبره هم از چوب گردوى منبّت كارى شده ارزشمندى است كه همزمان با احداث بناى جدید ساخته شده است.

نقل از:mazhabi-farhangi.mihanblog.com

....به علت قرارگرفتن در دامنه‌های شمالی سلسله ارتفاعات بینالود و برخورداری از آب و هوای معتدل آب فراوان و باغهای وسیع و مناظر طبیعی دیدنی به عنوان یکی از کانونهای عمده مسافران و گردشگران از شهر مشهد و سراسر ایران است. این شهر دارای پوشش گیاهی انبوه و متراکمی از درختان و فضای سبز مناسبی می‌باشد. سراسر جنوب این شهر ارتفاعات بینالود خراسان واقع که قله شیرباد در زشک شاندیز نیز مرتفع‌ترین نقطه استان به شمار می‌رود.....

در حدود سالهای ۱۳۰۰ و ۱۳۰۱ گروهی از فرهنگ دوستان و دانشمندان انجمنی را بنام انجمن آثار ملی پایه گذاری کردند. این گروه برنامه های زیادی برای بزرگداشت مفاخر ملی و میراث فرهنگی مادی و معنوی برگزار کردند.نخستین اقدام مهم و اساسی این انجمن ساخت بنای آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی و تشکیل کنگره بین المللی هزارمین سالروز تولد فردوسی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی بود. دکتر عیسی صدیق اعلم یکی از اعضای انجمن آثار ملی که یکی از کسانی که در شناسایی و ساخت بنای آرامگاه و جشن بزرگداشت فردوسی در جریان امر بود در مقاله ای که در سال ۱۳۵۴ در مقاله ای بنام چگونه آرامگاه فردوسی بوجود آمد؟ در مورد روند طی شده می نویسد: انجمن با جمع آوری اعانه از مردم کارهای آماده سازی برای ساخت بنایی در خور حکیم توس را آماده کرد. به گفته صدیق اعلم در سال ۱۳۰۳ از مجلس درخواست کمک کرد. اما چون این برنامه همزمان با غوغای جمهوری خواهی و تغییر سلطنت شد به تعویق افتاد. در بهمن سال ۱۳۰۴ لایحه ای در مجلس به تصویب رسید که به موجب آن تمبری بنام فردوسی چاپ و درآمد آن مستقیما به ساختن آرامگاه اختصاص داشت. در ۲۹ تیر ۱۳۰۶ قانونی به تصویب مجلس رسید که ماده واحده آن این بود: مجلس شورای ملی به اداره مباشرت مجلس اجازه می دهد که از صرفه جویی های ۱۳۰۶ مجلس شورا مبلغ بیست هزار تومان برای ساخت مقبره فردوسی اختصاص دهد تا علاوه بر وجوه اعانه که توسط انجمن آثار ملی برای همین منظور جمع آوری شده است با نظارت اداره مباشرت مجلس صرف شود. با این مبلغ و مبلغ جمع شده توسط انجمن که حدود ۶۰ هزار تومان بود کار ساخت آرامگاه آغاز شد و در سال ۱۳۰۹ به پایان رسید.

تعیین مدفن فردوسی

برای آغاز ساختمان باید محل دقیق مدفن فردوسی مشخص می شد. نخستین منبعی که از مدفن حکیم توس نام برده بود نظامی عروضی در چهار مقاله بود که آن را جایی نزدیک دروازه رزان توس در محل باغ خانوادگی او ذکر کرده بود. در اردیبهشت ۱۳۰۵ ارباب کیخسرو شاهرخ برای تعیین مکان دقیق مدفن فردوسی راهی توس شد. با تحقیقات به عمل آمده مشخص شد باغ حاج میرزا علی قائم مقام نایب التولیه است. با همکاری مقامات استان سراسر باغ کاوش شد و در باغ تختگاهی یافتند که طولش شش متر و عرضش پنج متر بود و مدفن حکیم توس بود. حاج میرزا علی قائم مقام باغ را که بیست و سه هزار متر وسعت داشت به همراه هفت هزار متر فرزندانش به انجمن اهدا کرد و ساخت آرامگاه در مساحتی حدود سی هزار متر آغاز شد. نقشه بنا را که به اصرار انجمن شبیه آرامگاه کورش بود آندره گدار و پرفسور هرتسفلد دادند و مهندس کریم طاهرزاده برآن نظارت کرد. معمار ساختمان نیز حسین لرزاده بود. مساحت ساختمان ۹۴۵ متر بود و بهترین حجاران تصاویری از شاهنامه را بر دیوارهایش حک کردند. بنای آرامگاه در مهر ۱۳۱۳ به مناسبت جشن هزاره فردوسی افتتاح شد. این بنا در سال ۱۳۴۸ گسترش یافت و باغ اطراف آن به همراه موزه کنارش ساخته شد.

نقل از:arezoha110.mihanblog.com

­     پس از تغییر در برخی واحدها و تفكیك دانشگاه علوم پزشكی از دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده علوم اداری و اقتصادی، دانشكده دامپزشكی، آموزشكده كشاورزی شیروان، دانشكده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشكده علوم ریاضی، دانشكده هنر نیشابور، پژوهشكده علوم گیاهی، مركز تحقیقات زمین لرزه شناسی، كالج دانشگاه، دانشكده منابع طبیعی و محیط زیست، و دانشكده معماری و شهرسازی، یكی پس از دیگری به مجموعه واحدهای دانشگاه اضافه شد .

     اكنون دانشگاه فردوسی مشهد با شش دهه تجربه آموزشی – پژوهشی و داشتن 14 دانشكده، 8 پژوهشكده و مركز تحقیقاتی مصوب وزارت علوم، 30 مركز پژوهشی مصوب دانشگاه، همچنین با داشتن 156 دانشجوی كاردانی، 15247 دانشجوی كارشناسی، 3113 دانشجوی كارشناسی ارشد، 339 دانشجوی دكتری حرفه ای، 875 دانشجوی Ph.D. ­و 700 عضو هیات علمی تمام وقت، یكی از معتبر ترین دانشگاههای جمهوری اسلامی ایران است كه به میمنت همجواری با بارگاه ملكوتی هشتمین اختر آسمان ولایت، حضرت امام علی بن موسی الرضا (ع) و با تلاش همه استادان و مسؤولان اجرایی آن قطب عظیم علمی و فرهنگی و شاخص آموزش عالی در شمال شرق كشور است.

نقل از:dam.mihanblog.com

يکی از ابزارهای مهم برای شناخت ويژگی فرهنگی و قومی هرمنطقه شناخت صنايع دستی آن منطقه می باشد. آثار ارزشمند به يادگار مانده حکايت از ذوق و استعداد وصف ناپذيری می کنند که در جای جای آن می توان به هنر و ظرافت دست های پرتوان هنرمندان ايرانی پی برد.

در استان خراسان توليدات هنری نقش پر اهميتی در اقتصاد منطقه دارند. انواع مهم صنايع دستی در اين استان شامل: قالی بافی، ابريشم کشی، شعر بافی، نمد بافی، پوستين دوزی، سنگ تراشی و قلم زنی روی سنگ، فيروزه تراشی، سفالگری، سبد و حصير بافی است. انواع ديگر توليدات دستی شامل چارق، گيوه، فراورده های چوبی و فلزی، نقاشی روی چرم و غيره می باشد.

قالی بافی : يکی از صنايع دستی مهم استان خراسان قالی بافی است. پيشينه قالی بافی در اين استان را می توان به دو دوره متمايز تقسيم کرد :

- دوره صفويه که قالی های اين دوره اغلب دارای نقش های هراتی با زمينه لاجوردی و يا لاکی سير و با حاشيه باريک به رنگ زرد روشن می باشد.

- دوره ديگر راه اندازی کارگاه های قالی بافی توسط بازرگانان تبريزی در نيمه دوم قرن سيزدهم است. به اين دليل، امروزه در صنعت فرش مشهد دو نوع گره وجود دارد که عبارت اند از : گره فارسی ( محلی) و گره ترکی ( تبريزی).

مهم ترين مرکز قالی بافی در استان خراسان مشهد است. زمينه قالی های مشهدی دارای رنگ لاکی با نقش ترنج و لچک و حاشيه لاجوردی است. بيرجند، طبس، کاشمر، سبزوار و نيشابور از نظر قالی بافی به ترتيب در مراحل بعدی قرار می گيرند.

در ميان عشاير خراسان، قالی بافی از رونق فراوانی برخوردار است. قاليچه های بلوچی در ميان چادر نشينان اطراف تربت حيدريه، کاشمر، سرخس و تربت جام رايج است. هم چنين در ميان عشاير کرد که در شمال خراسان سکونت دارند، بافت قاليچه های ترکمنی رواج دارد

شعر بافی : شعربافی يا دست بافی در استان خراسان، از گذشته های دور، يکی از مشاغل صنعتگران بوده است. اين صنعت در بيش تر شهرهای استان خراسان، به ويژه در شهرستان های مشهد، سبزوار و تربت حيدريه، به صورت خانگی و کارگاهی ديده می شود. فعاليت های برک بافی، فرت بافی و ابريشم بافی را نيز می توان در اين رده قلمداد کرد که عمده توليدات آن ها حوله، چادر شب، بقچه و... است.

نمد بافی : در ميان عشاير خراسان، صنعت نمد مالی از رونق فراوانی برخوردار است و دو مرکز اصلی توليد آن، شهرهای مشهد و قوچان می باشند

گليم بافی : در ميان عشاير و روستاييان خراسان، گليم بافی به عنوان يک فعاليت خانگی معمول است. مناطق عمده گليم بافی در استان خراسان، شهرستان های مشهد، قوچان و شيروان است.

پوستين دوزی : يکی از صنايع مهم استان خراسان پوستين دوزی است. در شمال استان، سردی هوا موجبات پيدايش و گسترش اين صنعت را فراهم آورده است. پوستين دوزی در ميان عشاير کوچ نشين استان از اهميت به سزايی برخوردار است.

نقل از:forum.patoghu.com

تمام آن چه را كه مى شود در سيماى يك هنرمند ديد، در چهره استاد مى شد دريافت، و من در تمامى لحظاتى كه در محضرش نشسته بودم، به چهره متفكرانه و دست هاى هنرخيزش مى نگريستم.
بارها و بارها اشك در چشمم حلقه بست كه سخنانش، عاشقانه ترين سروده هاى انسان بود، و بارها و بارها اشك در چشمش حلقه بست كه خاطراتش زيباترين تصاوير ايمان.
به راستى ، با آن صلابت نگاهى كه داشت و مهربانى مفرطى كه در عبور پلك هايش مى شد جست، چه طور مى توانستم تمامى علاقه اى را كه به او داشتم بيان كنم ؟!
چه قدر بايد دندان صبر بر جگر تعجيل مى نهادم تا دوباره به من بنگرد و واژگانى را كه بيان مى كرد با چشمانش ترجمه كند؟!...
در تمام طول گفت وگويى كه با استاد داشتم هراس هاى ساده يك كودك در پيشگاه آموزگارش را تجربه كردم و چه شيرين بود!
اكنون كه مى خواهم خاطره ديدار با استاد را بنگارم، هنوز حسرت بوسه اى را كه بزرگوارانه نگذاشت بردستش نهم، در دل دارم و دريغ لحظاتى را مى خورم كه چه زود _ولى پربار_در كنارش گذشت و تمام شد!

بنای حرم در طول تاریخ و به‌ تدریج ساخته شد و گسترش یافت. در به‌ وجود آمدن فضای کنونی حرم ، مردان و زنانی بلند همت، در هر دوره‌ ای از تاریخ ایران زمین، نقشی داشته‌ اند که نام خود را تا ابد زیر نام حضرت رضا (ع) جاودانه کرده‌ اند . هر کاشی و سنگی که بر دیوارهای حرم جای گرفته ، نشان از عشق و ارادت مردمانی از این سرزمین به مولا و آقایشان حضرت رضا (ع) دارد . تاریخ موجود در کتیبه‌‌ های حرم ، از دوره سامانیان تا دوره قاجاریه را نشان می ‌دهد .

امامزاده يحيي يكي از فرزندان زيد،‌ و نواده امام زين العابدين (ع)‌است. مادرش ريطه دختر ابي هاشم عبداله بن محمد حنيفه مي باشد. وي در سال 107 ه. ق متولد شد. يحيي براي ادامه مبارزات خود عليه بي اميه چون امنيت جاني نداشت از نينوا «كربلا » به مدائن و از آن جا به خراسان هجرت كرد. سرانجام در جوزجان از توابع خراسان قديم (واقع در افغانستان كنوني ) درسال 125 ه. ق به سن 18 سالگي به شهادت رسيد. بقعه مباركه امامزاده يحيي با نام «ميامي » در جاده سرخس و به فاصله 50كيلومتري مشهد مي باشد. اين آرامگاه در دامنه كوهي به فاصله يك كيلومتر از قريه ميامي واقع شده است . بناي ساختمان متعلق به قرن دهم ه. ق است.

از:mums.ac.ir

بازار الماس شرق

بازار پروما

 خواجه مراد: «هرثمه بن اعين» مشهور به خواجه مراد از ياران حضرت رضا (ع) بوده است كه در سال 210 ه. ق وفات يافته ،‌و اكنون مقبره وي در 14 كيلومتري جنوب شرقي مشهد در بلنديهاي مشرف بر بينالود قرار گرفته است . حاج محمد علي درويش ملقب به نور عليشاه اين محل را در زمان معاصر ساخته و هم تحت مراقبت و حفاظت خود قرارداده . و تعمير نموده است .ي با اين كار موجبات رفاه مسافرين را فراهم آورد . اين بنا اكنون توسط اداره اوقاف و امور خيريه خراسان اداره مي شود .

از:mums.ac.ir

در این پست تعداد زیادی از آثار باستانی و نقاط دیدنی مشهد مقدس را ذکر می کنیم:

1-بقعه هارونيه 2- گنبد الله وردیخان 3-میل رادکان 4-مدرسه بالاسر 5-مدرسه پریزاد 6-مدرسه خیرات خان 7-مدرسه دو در 8-میل اخنگان 9-کوهسنگی 10-رباط فخر داوود 11-پارک ملت 12-پارک جنگلی وکیل آباد 13-خواجه ربیع 14-آرامگاه شیخ حر عاملی 15-مقبره پیر پالاندوز 16-آرامگاه فردوسی 17-مسجد گوهرشاد 18-مصلی طرق 19-سقاخانه (حوض اسماعیل طلا) 20-مصلی مشهد 21-آرامگاه نادر شاه افشار 22-گنبد سبز 23-غار مغان 24-دریاچه بزنگان 25-غار بزنگان 26-شاهان گرماب 27-غار هندل آباد(هندو آباد) 28-غار مزدوران 29-مدرسه میرزا جعفر 30-مدرسه هفتاد و دو تن 31-مجتمع تفریحی 32-پارک شادی 33-شاندیز 34-اخلمد 35-طرقبه 36-رباط ماهی 37-چشمه گراب 38-برجهای نادری 39-کتیبه نادری 40-حمام شاه 41-آرامگاه کلنل پسیان 42-چشمه سبز 43-چشمه گیلاس 44-سد کارده 45-غار کارده 46-آرامگاه امیر ارسلان جاذب 47-کتیبه سنگی ( خان تاشی) 48-بند گلستان 49-رباط طرق 50-آرامگاه شیخ بهایی 51-آرامگاه شیخ طبرسی 52-مجموعه معماری سنگ بست 53-خواجه اباصلت 54-خواجه مراد 55-مسجد کبود گنبد 56-مدرسه عباسقلی خان 57-گنبد خشتی 58-كاخ خورشيد 59-امازاده یحیی 60-روستای تاریخی پاژ 61-بازار امام رضا(ع) 62-کلات نادری 63-نمایشگاه دایمی محیط زیست مشهد 64-نمایشگاه دائمی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان 65-نمایشگاه دائمی بنیاد شهید مشهد 66-موزه توس 67-موزه نادری 68-موزه آب 69-موزه علوم و تاریخ طبیعی مشهد 70-موزه بزرگ تاریخ طبیعی خراسان 71-قلعه آل و مات 72-قلعه حاجی تراب 73-رباط آب گرم 74-رباط شرف 75-باغ ملی 76-دره آبغد 77-آبشار اخلمد 78-گلمکان 79-شهر تاریخی تابران توس 80-موزه مرکزی 81-موزه قرآن و نفایس 82-موزه هدایای مقام معظم رهبری83-موزه تمبر 84-موزه تخصصی فرش

به نقل از:bahaneh.net

در خيابان صفوي مشهد (پائين خيابان)، در کوچه شور، مرقدي است متعلق به يکي از عرفاي بزرگ که کرامات بسيار از او نقل کرده‌اند. ساختمان گنبد و آرامگاه او را سلطان محمد خدابنده (الجايتوي مغول متوفي 716 ه‍ . ق) شروع کرد و در 985 ه‍ . ق تکميل شد. سنگ سفيد مربعي که در بالاي سر در آرامگاه او نصب شده آغاز کار ساختمان بنا را حکايت مي‌کند. صندوق قبر وي در طرف بالاي مزار واقع است، نه وسط بقعه، نماي گنبد تا نيمه از کاشي آبي خوشرنگي پوشيده شده و اخيرا از طرف اداره باستان‌شناسي مختصر ترميمي شده است.
پيرپالاندوز چنانکه از سنگ مزارش پيدا است، محمد عارف عباسي نام داشته و در 985 ه‍ . ق، وفات يافته در تاريخ سلسه عرفاي ذهبيه به نام شيخ محمد پير پالاندوز بر مي‌خوريم که از پيران اين طايفه بوده است. قرآن بسيار خوش خط هفت سوره‌اي به خط وي دردست آقاي اصغرزاده است که نشان مي‌دهد در خط ثلث استاد بوده است وي براي امر معاش خود پالاندوزي ميکرده است در حالي که از نظر معنوي رياست داشته و مورد توجه مردم بوده است.
در کتاب بناهاي تاريخي خراسان آمده است که آنچه فعلاً از مجموعه قديمي باقيست بناي مکعب شکل با گنبدي روي آن است.
منبع:aqrazavi.org

گور فردوسي كه زيارتگاه اهل دانش و ادب بود، طي قرون بارها به دست اهل تعصب ويران شد. نظامي عروضي صدسال پس از مرگ فردوسي مزارش را زيارت كرد. قاضي نورالله شوشتري نيز ششصد سال بعد نشان آن را يافت. اما پس از آن به تدريج ويرانه‌ها نيز از ميان رفت تا اينكه در سال 1302 قمري ميرزا عبدالوهاب خان شيرازي نصيرالدوله (آصف‌الدوله)، والي وقت خراسان، كه مردي اديب بود گور فردوسي را به نشانه و قرينه يافت و بنايي آجري بر آن ساخت. اما اين بنا نه چنان بود كه شايسته شاعر بزرگ ايران باشد، چنانكه ملك‌الشعراي بهار آن را "سكويي بي سقف و ديوار" توصيف كرده بود.
در زمان رضاخان براي ارج‌نهادن به سنتهاي ملي و احياي فرهنگ باستاني، اقدامات زير، صورت گرفت:

تشكيل انجمن آثار ملي: پس از كودتاي سوم اسفند ماه 1299، در سال 1301 گروهي از رجال سياسي - فرهنگي و علاقه‌مند به هنر ايران براي حفظ و نگهداري و تعمير ساخمان‌هاي تاريخي و به پاس حرمت يادگارها و مفاخر فرهگي و هنري ايران گردهم آمده و جمعيتي به نام «انجمن آثار ملي» تشكيل دادند. در سال 1301ش انجمني به نام انجمن آثار ملي به رياست محمدعلي فروغي و نيابت سيد حسن تقي‌زاده تأسيس شد و از جمله به ساخت آرامگاه فردوسي همت گمارد.

آرامگاه فردوسي در باغ حاج ميرزا علي قائم قرار داشت و او آن باغ را که بيست و سه هزار متر وسعت داشت به همراه هفت هزار متر فرزندانش به انجمن اهدا کرد.....

شهر مشهد ، مرکز استان خراسان ، با مساحت تقریبی دویست کیلومتر مربع ، در شمال شرق ایران و در حوضه آبریز کشف رود ، بین رشته های کوههای بینالود و هزار مسجد واقع است.

گرچه تاریخ شکل گیری شهری با عنوان مشهد به آغاز قرن سوم هجری ، یعنی مقارن باشهادت و به خاک سپاری پیکر مطهر حضرت رضا (ع) در آنجا بر می گردد ، اما منطقه توس که مشهد کنونی در آن واقع است تاریخی دیرینه دارد.

توس را از اینرو بدین نام خوانده اند که بنیان گذار و نخستین حکمران آن ، فردی به نام توس بن نوذر ، سپهبد نام آور کیخسرو پادشاه کیانی ، بوده است.

از تاریخ این شهر در قبل از اسلام ، به جز افسانه ای چند ، آگاهی چندانی در دست نیست ، ولی با توجه به اسناد موجود ، می توان حدس زد که این شهر در اواخر حکومت ساسانیان ، یکی از مرزداری های سر راه گرگان و نیشابور به مرو و بلخ ، و از ولایت های مشهور در خراسان بزرگ بوده است.......

عمارت خورشيد با معماري ويژه ايراني، با بخشي استوانه‎اي شکل ( 94/20 متر از کف زير زمين و 30/11متر بلندتر از پوشش طبقه هم کف) ساخته شد.

سنگهاي پر حجم و سنگين بنا، که موضوع آن‎ها انواع ميوه‎هاي گرمسيري و پرندگاني چون طوطي است. گفته مي‎شود احتمال دارد سنگ تراش‎هاي اين بنا را نادر شاه از هند آورده باشد زيرا ميوه‎هايي چون موز، آناناس و ... در آن زمان در ایران وجود نداشته است تا سنگ تراشان ايراني توانسته باشند شبيه آنها را حجاري كنند.

از نظام کاشت باغ بجز يک رديف چنار کهنسال در باغچه غربي باغ و در کوچة غربي باغ که جزو عرصه باغ بوده، چيز ديگري بر جاي نمانده است و همين رديف درختان چنار کهن بعدها مبناي درختکاري‎هاي بقيه قسمت‎هاي باغ قرار گرفت و 220 عدد درخت چنار کاشته شد كه اکنون باغ با اين درختان شکل گرفته است.

در حال حاضر منبع آبرساني اوليه باغ از بين رفته است و آب باغ بوسيله موتور پمپ از آب ذخيره شده در آب انباري که در زير پياده‎رو انتهاي شرقي باغ ايجاد شده تامين مي‎شود.

از:www.hamshahrionline.ir

یکی از مکان های زیبا در مشهد، پارک ملت است که در زیر عکسی زیبا از آن دیده می شود:

در ادامه نیز عکسی با کیفیت بسیار بالا و زیبا از این پارک آمده است. پیشنهاد می کنم ابتدا آن را بر روی سیستم تان ذخیره نمایید و سپس از زیبایی های آن لذت ببرید. برای دسکتاپ هم عکس خوبیه.

دانلود عکس با کیفیت بالا از پارک ملت مشهد

Powered By
  BLOGFA.COM